top of page

FRASTA SCHOOL | Ένα σχολείο για τις παραδοσιακές τεχνικές δόμησης 

ολοκληρωμένο έργο

Valentina Vagena 2023 03 19 (12).JPG

τοποθεσία: Φράστα, Τζουμέρκα, Ήπειρος

ημερομηνίες: 03/09/2022 - 16/09/2022

μάστορες/ εκπαιδευτές: Δημήτρης Φώτης, Κώστας Ταρνανάς, Παύλος Βήχας, Ιωάννης Μπακαγιάννης, Τρύφωνας Παπαϊωάννου και Dominic Taylor

συνδιοργάνωση: Δ. Κεντρικών Τζουμέρκων, Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας - Τμήμα Ηπείρου

 

υποστήριξη και αιγίδα: Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, J.M. Kaplan Fund

συνεργασία: Γεωργία Κανελλοπούλου (συντονισμός πολιτισμικής χαρτογράφησης)

φωτογραφίες: Ιάσονας Αθανασιάδης, Dalia de Gondi, Αρχείο Αθανασίου Αγγέλη, Γρηγόρης Κουτρόπουλος (BLK), Ιωάννα Ντούτση (BLK)

Μετά από τέσσερα χρόνια έρευνας, έργων αποκατάστασης, βιωματικών εργαστηρίων και δράσεων με την τοπική κοινότητα των Τζουμέρκων, το Μπουλούκι επέστρεψε στην περιοχή με ένα βιωματικό εργαστήριο από τις 3 έως τις 16 Σεπτεμβρίου 2022 στα Φράστα στα Κεντρικά Τζουμέρκα. 

 

Το πρακτικό μέρος του εργαστηρίου Frasta School εστίασε στην αποκατάσταση του παλαιού δημοτικού σχολείου Φράστων, ώστε το -κλειστό για δεκαετίες- κτίριο του 1955 και ο περιβάλλων χώρος του να καταστούν λειτουργικά και να φιλοξενήσουν εκπαιδευτικές και ερευνητικές δραστηριότητες της ομάδας.

 

Οι έμπειροι τεχνίτες πέτρας και ξύλου καθοδήγησαν τους 18 συμμετέχοντες του βιωματικού εργαστηρίου σε μία σειρά από εργασίες που υλοποιήθηκαν με βάση τις παραδοσιακές τεχνικές δόμησης:

  • Αρμολόγηση τμήματος της δυτικής όψης του σχολείου - προετοιμασία 20τ.μ. τοιχοποιίας και εφαρμογή κονιαμάτων με βάση τον ασβέστη 

  • Αποκατάσταση της περιτοίχισης της αυλής του σχολείου - κατασκευή 50τ.μ. ξερολιθικών τοίχων αντιστήριξης με χρήση τοπικών ψαμμιτικών λίθων

  • Κατασκευή νέας πύλης - εισόδου στην αυλή του σχολείου (συνδυασμός ξύλου, πέτρας και κονιάματος ασβέστη) - κατασκευή 15κ.μ. λιθοδομής με χρήση κονιάματος ασβέστη και τοπικών ψαμμιτικών λίθων, κατασκευή του ξύλινου φέροντος οργανισμού της στέγης και του κουφώματος της νέας πύλης με παραδοσιακές εντορμίες και προστασία τους με χρήση κατραμιού

completed project

IMG_4449.JPG

Παράλληλα, κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου εμβαθύναμε στον εντοπισμό, την καταγραφή και την ερμηνεία του πολιτιστικού αποθέματος της περιοχής των Φράστων, της Πλάκας και του Μονολιθίου μέσα από τα εργαλεία της πολιτισμικής χαρτογράφησης και της εστιασμένης εθνογραφικής έρευνας πεδίου. 

Μέσω περιηγήσεων και επιτόπου καταγραφών, ημι-δομημένων συνεντεύξεων και συμμετοχής σε παραγωγικές δραστηριότητες των κατοίκων της περιοχής, οι συμμετέχοντες του εργαστηρίου δούλεψαν ομαδικά για την ανάπτυξη θεματικών χαρτών γύρω από την αξιοποίηση των πρώτων υλών της περιοχής στην παραδοσιακή δόμηση, τη διαχείριση του νερού, τα δίκτυα μονοπατιών, τις παραγωγικές δραστηριότητες, αλλά και την ιστορία κατασκευής και λειτουργίας του παλαιού δημοτικού σχολείου Φράστων.

Valentina Vagena (8).JPG

Tο πρόγραμμα του εργαστηρίου πλαισιώθηκε, επίσης, από δύο ανοιχτές στο κοινό παράλληλες δράσεις. Η πρώτη δράση ήταν η προβολή του ντοκιμαντέρ “The Aging Land” σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Τρομπούκη και Γιώργου Οικονόμου. Η προβολή του ντοκιμαντέρ που αφορά την επιβίωση των Μαστοροχωρίων της Κόνιτσας έγινε υπό την παρουσία του Δημήτρη Τρομπούκη και ακολούθησαν ερωταπαντήσεις που τροφοδότησαν μια ζωντανή συζήτηση μεταξύ των παρευρισκομένων. 

Η δεύτερη παράλληλη δράση που πραγματοποιήθηκε στο τέλος του εργαστηρίου ήταν η παρουσίαση της διπλωματικής εργασίας της Ναταλίας Τραγουδάρα και Ελένης Γκόνδρα στη σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ για την αναβίωση της μαστορικής τέχνης μέσα από το σχεδιασμό και τη λειτουργία μιας σχολής για την τέχνη της πέτρας και του ξύλου στην Κόνιτσα.  

Το πρακτικό μέρος του εργαστηρίου που ήταν ανοιχτό μόνο για τους 22 συμμετέχοντες/ουσες  ήταν ένα μικρής κλίμακας οικοδομικό έργο σε κοινόχρηστο χώρο έξω από την είσοδο της οικίας Χουσεΐν Σίσκο, στην άνω Κόνιτσα. 

Η εκπαιδευτική διαδικασία περιλάμβανε τρία διακριτά ΄συνεργεία’-πεδία πρακτικής άσκησης:

-Την προετοιμασία της πρώτης ύλης - το πελέκημα της πέτρας

-Την αποκάλυψη του υφιστάμενου λιθόστρωτου και της πύλης εισόδου στον υπαίθριο χώρο της οικίας Χουσεΐν Σίσκο και

 -Την κατασκευή ενός τοίχου αντιστήριξης και μιας ραμπόσκαλας 

 

Μετά από τρεις ημέρες πρακτικής, οι συμμετέχοντες του εργαστηρίου μυήθηκαν τα πρώτα μυστικά της οικοδομικής τέχνης της πέτρας και της χρήσης των εργαλείων από τους τρεις τεχνίτες και μαζί τους κατάφεραν να πελεκήσουν 3 κ.μ. τοπικού ασβεστόλιθου, να χτίσουν 5 τ.μ. ξηρολιθοδομής καθώς και να κατασκευάσουν και να αρμολογήσουν 12 τ.μ. λιθόστρωτου καταστρώματος.

bottom of page